Leusden, 16 juli 2017 – Elke Porsche is bijzonder. Maar sommige Porsches zijn extra speciaal door hun beperkte productieaantal of hun bijzondere historie. De Porsche 911 R uit dit verhaal combineert beide. De auto uit 1968 is één van de 19 lichtgewichtexemplaren die ooit werd gebouwd, heeft een volledig gedocumenteerde, unieke combinatie van motor en carrosserie plus een indrukwekkende racehistorie, waarin Gérard Larousse een belangrijk rol speelt

De 911 R waar het om gaat is de auto met chassisnummer 11899016R en nummer 16 uit een serie van 19 stuks. De 49 jaar oude auto ziet er uit als nieuw en de tweeliter boxermotor met carburateurs klinkt mede dankzij de moderne RVS-uitlaat buitengewoon indrukwekkend.

De lichtgewicht 911, comfortitems van de 911 S

De 911 R werd op 9 april 1968 geleverd aan dealer Sonauto in Parijs, die de auto op 24 april afleverde aan het bedrijf ‘Les Danseurs’ van de Franse ondernemer en coureur Claude Ballot-Léna. De documentatie van de auto vermeldt enkele bijzonderheden. Een handgeschreven aantekening geeft bijvoorbeeld aan dat de auto over een 170 pk sterke motor zou beschikken. Dat zou 210 moeten zijn… Uit andere originele documenten van Porsche blijkt dat de originele motor (nummer 5080016) al na 40 km werd vervangen door de motor met nummer 961770. De aantekening in het Porsche archief vermeldt droogjes: “auto omgebouwd van Type R naar Type S.”

Eigenaar Ballot-Léna wilde dus een lichtgewicht 911, maar dan wel met het comfort van een 911 S omdat hij de auto in plaats van op het circuit vooral op straat zou gebruiken. De specificaties van deze bijzondere 911 R komen ook in de officiële documentatie naar voren: bekleding van de deuren, vloermatten en een normale passagiersstoel. Deze benadering was opmerkelijk, vooral als je in aanmerking neemt dat een 911 R destijds 45.000 Duitse Marken kostte, bijna twee keer zo veel als een standaard 911 S. En bovenop de catalogusprijs kwam nog eens ruim 10.000 DM aan ombouwkosten. Alleen Ballot-Léna koos voor een auto die 70 kg zwaarder was dan het origineel en bovendien over een minder sterke motor beschikte. Al in juni 1968 verkocht Ballot-Léna de auto aan coureur Xavier Camprubi. Hij bouwde de auto weer om tot een 911 R en daarmee tot het model zoals hij door Porsche was bedoeld: voor het circuit. Camprubi liet een 911 R motor monteren (nummer AT 961770) en alle comfortitems werden weer verwijderd.

Terechte twijfel?

De huidige eigenaar van de extreem zeldzame 911 R is Kobus Cantraine. Omdat de auto in het begin van zijn leven twee keer ingrijpend werd gemodificeerd, was het een hele klus om uit te zoeken waar hij in 2016 precies zijn oog op had laten vallen. Had hij werkelijk nummer 16 gekocht: of had iemand een 911 R ‘samengesteld’ met lichtgewicht onderdelen? Kobus vond geen bewijs dat dit níet de nummer 16 was en dit werd ondersteund door onder meer officiële documenten van Porsche en door de zuiverheid van het ingeslagen chassisnummer. Toch bleef er twijfel. Om te beginnen is de ombouw van een 911 naar een 911 R met gebruik van toch al beschikbare onderdelen alleen in financieel opzicht al aantrekkelijk. Daar komt bij dat er historische foto’s zijn die suggereren dat de auto in zijn racecarrière een niet documenteerde carrosseriewissel heeft ondergaan. Dat zou plausibel zijn, want tijdens de Rally de l’Hérault kreeg coureur Bernard Gnuva een ernstig ongeluk. Alle foto’s van na deze race laten een duidelijk bredere achterzijde van de auto zien. Het is zeer waarschijnlijk dat alleen de zijpanelen van de auto werden vervangen. Het bewijs daarvoor wordt geleverd door de open lasnaad onder de deur, op het punt waar de dorpels en de zijpanelen samenkomen. Dit typische R-detail bleef zelfs na het ongeval zichtbaar.

De 911 R: systematische gewichtsbesparing

De 911 R maakt gewichtsbesparing zichtbaar door het ontbreken van interieurbekleding, door ronde achterlichten van Hella te gebruiken, maar ook door trekkoorden in plaats van deurhendels en door de alom aanwezige boorgaten. Maar er is meer: de R maakt gebruik van dun plaatstaal, aluminium, met vezels verstrekte kunststoffen, plexiglas en extra dun normaal glas. Bovendien ontbreekt een verwarmingssysteem. Alles draait om 210 pk en 100 liter brandstof. Ferdinand Piëch wordt gezien als de drijvende kracht achter de 911 R. Al in 1966 startte Porsche met de ontwikkeling van de rallyversie van de net gelanceerde 901/911. Hit doel: een zo gunstig mogelijke vermogens-gewichtsverhouding. Porsche berekende dat een vermogen van 210 pk in combinatie met een leeggewicht ideaal zou zijn om de concurrentie te verslaan. Dit was nodig, want in het begin was de 911 geen verkooptopper. Het idee was dat sportieve successen een goede verkoopstimulans zouden zijn. Ook bood Porsche al snel een goedkopere variant met viercilinder motor aan: de 912. Van dit model werden er in het begin meer dan twee keer zo veel verkocht als van het topmodel.

Een record in 1967

Naast snelheid hechtte Porsche (net als vandaag nog) veel waarde aan betrouwbaarheid. Daarom ondernam het in 1967 een recordpoging met een 911 R. Oorspronkelijk was deze gepland met een Carrera 6, maar deze bleek te laag voor de kuipbochten van het circuit van Monza, waar de poging plaats zou vinden. Daarom kwamen coureurs Jo Siffert, Rico Steinemann, Charles Vögele en Dieter Spoerry aan de start met een licht gemodificeerde 911 R. De auto hield het 20.000 km met volgas uit, zette daarbij 5 wereldrecords en haalde 14 klasse-overwinningen. Dat alles bij een gemiddelde snelheid van 200 km/u. Maar de 911 R werd vooral een icoon door Gérard Larousse. In 1969 haalde hij met de 911 R nummer 5 twee belangrijke overwinningen: die bij de Tour de France Automobile (18-26 september 1969) en de bij de Tour de Corse (8-9 november van dat jaar). De auto van Larousse was één van de twee 911 R modellen met DOHC-motor met 230 pk. Deze auto bevindt zich nu in de Collier collectie in de VS.

Ter voorbereiding van de races die hij won, zette Larousse een andere 911 R in – de auto die nu van Kobus Cantraine is. De auto naam del aan ten minste één officiële race: de Ronde van Cévenole in juni 1969. De auto presteerde daar zeer goed met scherpe rondetijden en constante tweede plaats. In de laatste ronde ontstond echter een probleem met de fusee rechtsvoor en de 911 R viel uit. Foto’s laten zien dat de auto al eerder een kleine schade had opgelopen. De eigenaar van de auto, de hiervoor al genoemde Xavier Camprubi was vast niet gelukkig met deze schades. Hij liet de auto door de fabriek weer in nieuwstaat brengen en verkocht hem aan Bernard Gnuva, die zoals als eerder gemeld een ernstig ongeval met de auto kreeg. Daarna kreeg de auto zijn bredere wielkasten en nieuwe metalen deuren. Vanaf 1973 werd 911 R nr. 16 op de weg gebruikt door Jean Goncalves, Raymond Touroul en daarna door Pierre Bodin. Aansluitend werd auto opnieuw gerestaureerd door een verzamelaar. In 2016 werd Larousse herenigd met ‘zijn’ 911 R en bij die gelegenheid signeerde hij de auto. Voor Kobus was dat het moment om de auto in Larrousse-look uit te voeren. Eén Porsche – ontelbare verhalen.

De R van Racing

De nieuwe 911 R is de lichtste (1.370 kg) en meest puristische Porsche van het moment. Bij een terughoudend uiterlijk biedt hij technologie die grotendeels overeenkomt met die van de 911 GT3 RS. Dat betekent dat hij beschikt over de atmosferische zescilinder boxermotor met een vermogen van 368 kW/500 pk. De kracht wordt op de achterwielen overgebracht via een handgeschakelde sportversnellingsbak. Om gewicht te besparen, heeft de 911 R geen een airco en soundsystem. Wel inbegrepen zijn rijplezierverhogende ingrediënten als achterasbesturing, een mechanisch sperdifferentieel en PCCB keramische remmen. Wat de 911 R extra bijzonder maakt is dit: hij wordt in een oplage van 991 exemplaren geproduceerd.

Komt dat zien

De autotentoonstelling van Genève is perfect bereikbaar: het tentoonstellingsgebouw ligt aan de snelweg en op loopafstand van de luchthaven. De tentoonstelling vindt plaats van 3-13 maart. Op werkdagen is de show te bezoeken tussen 10.00-20.00 uur en in het weekeinde van 9.00-19.00 uur. Meer info is beschikbaar via deze link.

Een krachtige lichtgewicht

Net als zijn stamvader uit 1967 maakt de nieuwe 911 R gebruik van een lichtgewicht constructie. De speciale editie, die in een oplage van 991 exemplaren wordt gebouwd, weegt 1.370 kg en is daarmee de lichtste versie binnen de huidige 911-reeks. Ook zijn aandrijflijn laat zien dat Porsche blijft inzetten op krachtige sportwagens. De bij Porsche Motorsport ontwikkelde 911 R komt in het programma naast twee andere topsporters met atmosferische motor: de 911 GT3 en de 911 GT3 RS.

De nieuwe 911 R beschikt over de 4,0-liter boxermotor uit de 911 GT3 RS. Deze racemotor levert een vermogen van 368 kW/500 pk bij 8.250 tpm en koppel van 460 Nm bij 6.250 tpm. De sprint van 0-100 km/h duurt 3,8 seconden en de topsnelheid bedraagt 323 km/h. Het puristische karakter wordt nog eens onderstreept door de achterwielaandrijving en doordat de 911 R uitsluitend leverbaar is met een handgeschakelde sporttransmissie met zes overbrengingen. De korte schakelwegen dragen bij aan de sportieve beleving. Het gemiddelde verbruik volgens de NEDC-norm komt uit op 13,3 l/100 km.

Rijdersauto met technologieën uit de autosport

De 911 R is gemaakt voor bochtige trajecten. Achterasbesturing is standaard. De speciale afstemming ervan waarborgt een scherp instuurgedrag, een precieze handling en bij dat alles optimale stabiliteit. Een mechanisch sperdifferentieel achter is eveneens standaard. Dit helpt bij het opbouwen van maximale grip. Porsche Ceramic Composite Brake (PCCB) is ook altijd inbegrepen op de 911 R. Dit remsysteem omvat 410 mm grote keramische schijven vóór en exemplaren met een diameter van 390 mm achter. De 20-inch lichtmetalen velgen in mat aluminium met centrale sluiting zijn voorzien van ultra high performance banden. Vóór bedraagt de breedte 245 mm, achter 305 mm.

Speciaal aangepast PSM

Porsche Motorsport heeft het Porsche Stability Management (PSM) speciaal voor de 911 R aangepast. Het beschikt nu over een inschakelbare tussengasfunctie bij het terugschakelen. Een vliegwiel met enkele massa is optioneel. Dit zorgt voor extra gretigheid van de hoogtoerige boxermotor. Om de alledaagse bruikbaarheid van de 911 R te vergroten, is een liftsysteem voor de vooras beschikbaar. Een druk op de knop zorgt dan voor 30 mm extra bodemvrijheid.

De lichtste 911

Met 1.370 kg is de 911 R 50 kg lichter dan de 911 GT3 RS. De kofferklep en de spatborden zijn van koolstofvezel en het dak van magnesium. Dit draagt ook bij aan een verlaging van het zwaartepunt. De achterruit en de zijruiten achter zijn van lichtgewicht kunststof. Andere factoren die bijdragen aan het lage gewicht zijn de verminderde geluidsisolatie en het weglaten van een achterbank. Een airconditioning en een audiosysteem worden niet standaard gemonteerd. Ze zijn wel optioneel verkrijgbaar.

Klassieke 911 look met GT-racetechnologie

De 911 R komt op het eerste gezicht terughoudend voor de dag, zijn carrosserie lijkt veel op die van een 911 Carrera. Alleen de neus en de achterkant van de 911 GT3 geven een indicatie van de geboorteplaats van de 911 R: de Porsche Motorsport-afdeling in Flacht, Duitsland. Onderhuids is de 911 R grotendeels identiek aan de 911 GT3 RS. Dit geldt vooral voor de aandrijflijn, de lichtgewicht componenten en het complete onderstel. Omdat de 911 R vooral geschikt is voor inzet op de openbare weg, heeft hij de grote achtervleugel van de 911 GT3 RS niet nodig. Wel beschikt hij over de automatisch tevoorschijn komende achterspoiler van de 911 Carrera modellen en over een nieuwe spoilerrand vóór. Een speciaal voor dit model ontwikkelde diffuser verzorgt extra downforce. De sportuitlaat bestaat uit lichtgewicht titanium. De 911 R is bovendien herkenbaar aan ‘Porsche’ logo’s op de flanken en de doorlopende gekleurde strepen (rood of groen) over de gehele middensectie van de auto, een verwijzing naar de legendarische voorganger.

Pure sport: interieur

In het interieur springen de kuipstoelen van koolstofvezel in het oog. Het centrale deel is bekleed met stof in Pepita-ruitdesign. Dit doet denken aan de bekleding van de eerste Porsche 911 uit de jaren ’60 van de vorige eeuw. De 911 R heeft een specifiek GT-sportstuur met een diameter van 360 mm. Ook de korte versnellingspook is een typisch R-kenmerk. Het interieur is afgewerkt met accenten van koolstofvezel. Aan de passagierszijde is daarin een aluminium badge met het serienummer verwerkt. De lussen die worden ingezet om de deuren te openen, verraden veel over het speciale karakter van de 911 R. Ze zijn gewichtsbesparend en worden ook gebruikt in GT-racewagens.